Voor zwart op wit-tekst klik op de groene knop hieronder.

Midifiles beschermd?

Oftewel: "afblijven, is mijn computer-plieng-ploing"

Wat is een midifile?

De ouderen onder u zullen het nog wel kennen: games als Quake en Doom, waarin je (al dan niet online) zoveel mogelijk kogels in de vijandelijke horden moest pompen. Dit onder het genot van een deuntje dat in je hoofd blijft hangen. Bij oude ramsj-pc's zette je het liefst het geluid zo zacht mogelijk, want beter dan "plieng ploing" klonk het niet. Die deuntjes waren meestal midifiles (.mid). Een midifile kan ook worden afgespeeld door bijvoorbeeld een keyboard of synthesizer. Met popmuziek-midi's kan je dan een karaoke-feestje houden.

De zaak Younique-Key Music

Younique zet dergelijke midifiles in de markt:­ 'the world's leading producer of Standard Midi Files & MP3 backingtracks'. Dan is het niet leuk als iemand die files kopieert om er zelf een eigen handeltje in te beginnen. Dat is precies wat er gebeurde: een van de medewerkers van Key Music Rotterdam verkocht "in privé", maar wel met kwitanties op briefpapier van Key Music, gekopieerde midi's aan de klanten van Key Music. Younique kwam daar achter en sleurde Key Music voor de kortgedingrechter.

Auteursrecht op midifiles?

Maar zit er dan auteursrecht op midifiles? Ik ken Younique uit een eerdere zaak en mijn mening daarover is niet veranderd: nee, geen auteursrecht. Auteursrecht ontstaat wanneer er sprake is van een "eigen oorspronkelijk karakter" en een "persoonlijk stempel van de maker". Ontbreekt een van de twee, dan is er geen auteursrecht, besliste de Hoge Raad al in 1991. Met een "eigen oorspronkelijk karakter" wordt volgens de jurisprudentie bedoeld dat het werk niet is ontleend aan een ander werk. Met "persoonlijk stempel van de maker" wordt volgens de jurisprudentie bedoeld dat er sprake moet zijn van creatieve keuzes. De midifiles die Younique aanbiedt op tmfonline.com betreffen songs van bekende artiesten. Zoals dat bij al dit soort midifiles gaat, beluistert de maker van de Younique midi-files het op een cd of andere geluidsdrager vastgelegde originele muziekstuk eerst per maat of per enkele maten, waarna hij met behulp van software de waargenomen muziek (per instrument) in een midi-file vastlegt. Omdat de maker van deze midi-files het origineel zo dicht mogelijk tracht te benaderen, missen de midi-files een eigen oorspronkelijk karakter, en is van creatieve keuzes ook al geen sprake. Op midifiles die op die manier zijn gemaakt, zit dan ook mijns inziens geen auteursrecht.

Midifile is een fonogram volgens de rechter

In de zaak tegen Key Music beriep Younique zich echter niet op het auteursrecht, maar op het feit dat een midifile een "fonogram" zou zijn (voor nu: een geluidopname). "Fonogramproducenten" (voor nu: muziekmaatschappijen) worden beschermd door de Wet op de Naburige Rechten. Maar is een midifile een fonogram? Volgens de rechter wel: "Weliswaar is bij een midi-file geen sprake van directe vastlegging van geluid als zodanig, maar uit de beschreven werkwijze volgt wel dat een en ander ten gronde niets anders is dan een techniek met behulp waarvan - net als bij traditionele vastlegging - (in casu door Younique Music) geluiden en/of melodieën op bepaalde wijze worden geregistreerd waardoor bij het inschakelen van de apparatuur met behulp waarvan de registratie is te horen, steeds dezelfde unieke samenstelling van geluiden en/of melodieën te beluisteren valt." . Eind van het liedje was, dat Key Music snoeihard werd veroordeeld.

Argumenten waarom een midifile geen fonogram is

Mijns inziens is het oordeel van de rechter onjuist, om de volgende redenen. Een fonogram is volgens de wet "iedere opname van uitsluitend geluiden van een uitvoering of andere geluiden". Een midifile is echter geen geluidsopname. Een midibestand bestaat volgens wikipedia uit "instructies om geluid te produceren". Het bestand bevat dus niet het geluid zelf. Zoals ik deze column al begon: "bij oude ramsj-pc's zette je het liefst het geluid zo zacht mogelijk, want beter dan "plieng ploing" klonk het niet". Wikipedia: "Het nadeel van MIDI-files is dat de geluidskwaliteit afhankelijk is van de kwaliteit van de gebruikte synthesizer of pc-muziekkaart […]In feite is een MIDI-file een digitale variant van een draaiorgelboek." .

Niemand zal beweren dat een draaiorgelboek een opname is. Waarom dat ineens anders zou zijn als het medium geen draaiorgel maar een pc of synthesizer is, ontgaat mij. Een midifile is dus geen fonogram en wordt dus door de wet niet als fonogram beschermd.

Moraal van dit verhaal

Dit is geen pleidooi om mensen het brood uit de mond te stoten, wel een pleidooi om wettelijke monopolies zo beperkt mogelijk te houden: als iets niet creatief is, verdient het geen bijzondere bescherming en dus gelden de "gewone concurrentieregels". Een rechter is ook maar een mens en hij is bij zijn beslissing afhankelijk van de door partijen aangedragen argumenten. Leg u dus niet zo maar neer bij een beslissing van een rechter, maar kijk of de rechter alle elementen heeft betrokken bij zijn beslissing, of dat partijen er een paar hebben laten liggen.

mr. Jan Smolders

Deze column verscheen in december 2015 op CreatiefZuid.nl

Lees-verder-tips:

Ook interessant in het kader van auteursrechtinbreuk: 18 september 2015: streamen illegale content. Column over de vraag of de verkoop van kastjes waarmee direct al het illegale aanbod streaming te zien is, is toegestaan. 5 september 2015: Plaatjes scoren is fijn. Column over de vraag wat te doen bij een boze brief van Getty of Masterfile wegens auteursrechtinbreuk.

Specialist midifiles/fonogrammen nodig? Dohmen advocaten: uw advocaat gespecialiseerd in intellectuele eigendom, ICT en techniek. Gratis spreekuur 013-5821987 of op ons advocatenkantoor.


 
Dohmen advocaten bv | Sportweg 8 | 5037 AC Tilburg | 013-5821987 | info@dohmenadvocaten.nl | KvK: 18076457 | BTW: NL8141.55.637.B.01